Αρχαιολογικό Μουσείο Δίου

Who we are

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Δίου φιλοξενεί τα ευρήματα των ανασκαφών στον ομώνυμο αρχαιολογικό χώρο. Το αστικό κέντρο και τα δημόσια κτήρια της πόλης του Δίου, τα ιερά της αλλά και η νεκρόπολη παρουσιάζονται μέσα από εκθέματα οργανωμένα σε ενότητες, αντίστοιχες με τον χώρο ανεύρεσής τους. Στον όροφο εκτίθενται ενδεικτικά ευρήματα από άλλες θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος στην Πιερία, αλλά και ευρήματα από την κορυφή Άγιος Αντώνιος (2.817μ.) του Ολύμπου. Στο υπόγειο λειτουργεί εκπαιδευτική έκθεση. Ισόγειο Στη μεγάλη αίθουσα του ισογείου παρουσιάζονται ομάδες ευρημάτων από τις Μεγάλες Θέρμες, το ιερό της Ίσιδας και το ιερό της Δήμητρας. Σε διπλανή αίθουσα εκτίθενται ευρήματα από το ιερό της Αρτέμιδος Βαφυρίας, επιγραφές από το ιερό του Ολυμπίου Διός, γλυπτά που εντάσσονται στην ενότητα «Θεοί και ημίθεοι» και τέλος το λατρευτικό άγαλμα και τα αναθήματα του ιερού του Υψίστου Διός. Οι δύο μεγάλες προθήκες που ακολουθούν περιέχουν ευρήματα από τα νεκροταφεία του Δίου. Χρονολογούνται από τα κλασικά ως τα υστερορωμαϊκά χρόνια. Ιδιαίτερη σημασία έχει το σύνολο των κτερισμάτων από το μακεδονικό τάφο IV του Δίου με χρυσά κοσμήματα και μορφές από ελεφαντόδοντο. Ακολουθούν ταφικά μνημεία που ανήκουν στο ίδιο χρονολογικό φάσμα. Στη γωνία των πρώιμων χριστιανικών χρόνων εκτίθενται αντικείμενα από τις βασιλικές, ανάγλυφα θωράκια, επιτύμβιες στήλες. Υπόγειο Με χορηγία του Ιδρύματος Λεβέντη στήθηκε εδώ η διδακτική έκθεση με θέμα την καθημερινή ζωή των αρχαίων στο Δίον. Η έκθεση δεν απευθύνεται μόνο σε μαθητές και φοιτητές, αλλά και σε κάθε επισκέπτη που θέλει να ρίξει μια ματιά στην αρχαία καθημερινότητα. Στην πρώτη ενότητα εκτίθενται προπλάσματα των ιερών της Δήμητρας και της Ίσιδας, που βοηθούν να αποκτήσει κανείς μια ολοκληρωμένη αντίληψη των κτιρίων, αλλά και να τα συγκρίνει μεταξύ τους. Στη δεύτερη ενότητα παρουσιάζεται ένα πρόπλασμα της πόλης του Δίου, μινιατούρες αρχαίων επίπλων, εργαλεία, όργανα ακριβείας, σταθμά, κλειδαριές, κλειδιά και δύο χάλκινα στηρίγματα, τα οποία ήταν στερεωμένα πάνω στους άξονες ταξιδιωτικής άμαξας. Το επόμενο θέμα είναι το αλφάβητο και οι επιγραφές. Ένας πίνακας δείχνει την εξέλιξη από το φοινικικό στο ελληνικό και στη συνέχεια στο λατινικό αλφάβητο. Ένας άλλος πίνακας παρουσιάζει τα σχήματα των γραμμάτων στις επιγραφές του Δίου από τον 5 αι. π.Χ. ως τον 5 αι. μ.Χ. Ο χάρτης δείχνει τις αρχαίες διαλέκτους και τις θέσεις στη Μακεδονία όπου βρέθηκαν οι παλαιότερες επιγραφές. Ο επισκέπτης μπορεί να δοκιμάσει να διαβάσει μερικές λέξεις σε θραύσματα επιγραφών. Στην τέταρτη ενότητα ο μεγάλος χάρτης δείχνει την πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τις πόλεις που ίδρυσε, τα νομισματοκοπεία όπου κόπηκαν νομίσματα Αλεξάνδρου και τις θέσεις όπου βρέθηκαν νομίσματα του Φιλίππου και απομιμήσεις τους. Ακολουθεί ένας πίνακας με εργαλεία παραδοσιακού μαρμαροτεχνίτη. Στην προθήκη εκτίθενται αρχαία εργαλεία. Στο θρανίο παρουσιάζεται ο τρόπος μεταφοράς σημείων από το πρόπλασμα στο τελικό μαρμάρινο έργο κατά τη λάξευσή του. H έκτη ενότητα έχει θέμα τα ψηφιδωτά δάπεδα και τις τοιχογραφίες. Σε διαδοχικούς πίνακες παρουσιάζονται ο τρόπος αποκόλλησης ψηφιδωτών και τοιχογραφιών, της συντήρησης και της αποκατάστασής τους. Ο τρόπος κατασκευής ψηφιδωτών φαίνεται στη γωνία μιας αίθουσας που ανασυγκροτήθηκε στην έκθεση αυτή με απόλυτη ακρίβεια. Η επόμενη ενότητα έχει να κάνει με τη χρήση της φωτιάς για τη θέρμανση δαπέδων και τοίχων. Η τελευταία ενότητα αφορά την παροχή και αποχέτευση του νερού. Πήλινοι και μολύβδινοι σωλήνες, χάλκινοι διακόπτες νερών, φρεάτια, χτιστοί αγωγοί, προκατασκευασμένα τοιχώματα πηγαδιού είναι μερικά από τα μέσα που διέθεταν οι αρχαίοι για την εκμετάλλευση του νερού. Όροφος Σ’ έναν ειδικά οργανωμένο χώρο εκτίθεται ένα μοναδικό εύρημα, η ύδραυλις του Δίου, που βρέθηκε στις ανασκαφές του 1992. H ύδραυλις είναι ένα μουσικό όργανο, που το εφηύρε ο μηχανικός Κτησίβιος στην Αλεξάνδρεια τον 3ο αι. π.Χ. H ύδραυλις του Δίου χρονολογείται στον 1ο αι. π.Χ. και είναι το παλαιότερο μουσικό όργανο του τύπου αυτού, από τον οποίο προήλθε το εκκλησιαστικό όργανο της Δύσης Στην γωνία που ακολουθεί εκτίθενται μερικά από τα έργα που βρέθηκαν στην έπαυλη του Διονύσου, όπως οι χάλκινες προτομές των αλόγων, του Ηρακλή και του σατύρου, που είναι αριστουργήματα της μακεδονικής μεταλλοτεχνίας των ύστερων ελληνιστικών χρόνων. Πάνω σε ημικυκλικό βάθρο στήθηκαν τα αγάλματα των φιλοσόφων από την έπαυλη. Μια μακέτα της περιοχής του Ολύμπου και της Πιερίας δίνει ανάγλυφη την εικόνα της μορφής του εδάφους. Η διπλανή επιτοίχια προθήκη είναι αφιερωμένο στα μοναδικά για τη σημασία τους ευρήματα από το ιερό του Διός στην κορυφή Άγιος Αντώνιος του Ολύμπου. Πρόκειται για μαρμάρινες στήλες, θραύσματα γλυπτών, όστρακα αγγείων, νομίσματα από τα ελληνιστικά ως τα βυζαντινά χρόνια, και κυρίως πολλά υπολείμματα θυσιών ζώων. Στις μεγάλες προθήκες της αίθουσας και στον χώρο που αυτές οριοθετούν φιλοξενούνται περιοδικές εκθέσεις του μουσείου. Στην υπόλοιπη μεγάλη αίθουσα εκτίθενται ευρήματα που προέρχονται από την Πιερία, με σημαντικότερο κέντρο την Πύδνα, όπου βρέθηκε η μεγάλη ταφική στήλη με τη μητέρα, το παιδί και τον κόκορα, ένα από τα αριστουργήματα της γλυπτικής στη βόρεια Ελλάδα και χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 5ου αι. π.Χ. Αυλή Μπαίνοντας στην αυλή του μουσείου ο επισκέπτης βλέπει μία ομάδα μαρμάρινων βωμών. Πρόκειται για τους λεγόμενους μακεδονικούς βωμούς που συνήθιζαν να τους τοποθετούν πάνω στους τάφους, κατά το 2ο και 3ο αι. μ.Χ. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μία κουκουνάρα πεύκου επιστέφει το μνημείο. Το νόημά της είναι μεταφορικό. Οι σπόροι από τους οποίους θα ξεπηδήσουν τα νέα δένδρα δηλώνουν τη ζωή που συνεχίζεται. Κοντά στους βωμούς έχει στηθεί µε τα αυθεντικά υλικά του ο τύμβος από ένα εκτεταμένο νεκροταφείο της πρώιμης εποχής του Σιδήρου (1000-700 π.Χ.), λίγο έξω από το Δίον, στους πρόποδες του Ολύμπου. Μια τομή στο σώμα του τύμβου και στο έδαφος επιτρέπει στο θεατή να δει τους τάφους και να συνειδητοποιήσει τη σχέση τους µε τον τύμβο. Το ύψος του τύμβου είναι μικρό και ακριβώς στο κέντρο του φαίνεται το σήμα, ένας όρθια τοποθετημένος μεγάλος λίθος. Οι τάφοι είναι κατασκευασμένοι από σχιστολιθικές πλάκες. Περιείχαν το σκελετό του νεκρού και τα κτερίσματα. Στη στοά του μουσείου στέκονται όρθια τα μαρμάρινα θυρόφυλλα της εισόδου του μακεδονικού τάφου 1, ο οποίος βρίσκεται έξω από τη δυτική πύλη του τείχους. Ο τάφος αυτός χρονολογείται στο τέλος του 4ου αι. π.Χ. και ασφαλώς ανήκε σε κάποιον πλούσιο αξιωματούχο Μακεδόνα. H Αρχαιοθήκη του Δίου Το κτίριο κατασκευάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με ειδικό σκοπό την έκθεση ενός ψηφιδωτού δαπέδου έκτασης 100 τ.μ. που αποκάλυψαν οι έρευνες της Πανεπιστημιακής ανασκαφής σε μια από τις πολυτελείς οικίες της αρχαίας πόλης του Δίου, τη λεγόμενη Οικία του Διονύσου. Στο κέντρο του ψηφιδωτού εικονίζεται μια εντυπωσιακή παράσταση του θεού Διονύσου επάνω σε άρμα που αναδύεται από τη θάλασσα. Ο θεός, που υποβαστάζεται από έναν Σάτυρο, κρατά στο δεξί χέρι ρυτό και στο αριστερό θύρσο (τελετουργικό ραβδί). Το άρμα σύρουν δύο ιχθυόγρυπες και δύο ιχθυοκένταυροι. Οι τελευταίοι που βρίσκονται στις δύο άκρες φέρουν στους ώμους πολυτελή αγγεία συμποσίου. Την κεντρική παράσταση πλαισιώνουν από την επάνω και την κάτω πλευρά έξι διάχωρα διατεταγμένα ανά τρία που εικονίζουν θεατρικά προσωπεία μορφών του διονυσιακού θιάσου. Ταυτόχρονα, οι προθήκες του ισογείου του κτιρίου φιλοξενούν αντιπροσωπευτικές κατηγορίες κινητών ευρημάτων της Πανεπιστημιακής ανασκαφής του Δίου, τα οποία παρουσιάζονται με τις ενδείξεις της πρώτης τους καταγραφής σε χάρτινα καρτελάκια, αμέσως μετά τον εντοπισμό τους κατά την ανασκαφή.

Managing authority

ΕΦ.Α. Πιερίας

How to get here

What you can see & do

Contact & help

Inspection photos